Ћирилица     English   
BAZA NEPOKRETNIH KULTURNIH DOBARA
Naziv: Ulpijana
Opština: Priština
Mesto: Gračanica
Nadležnost: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture – Beograd
Teritorijalno nadležni zavod: Kancelarija za očuvanje kulturne baštine na Kosovu i Metohiji
Broj u centralnom registru: AN 124
Datum upisa u centralni registar: 22.04.1955
Rešenje/Odluka o proglašenju za NKD: Zavod za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture AKMO u Prištini, br. 21 od 22.4.1955.g.
Kategorija: Nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja
Vrsta: Arheološko nalazište
Period izgradnje: 98. - 118. godina
Prikaži mapu

Ostaci rimske i ranovizantijske Ulpijane zauzimaju površinu od 35 ha, a nalaze se na lokalitetu Gradina pored današnje Gračanice (Kosovo i Metohija).
Bedemi rimskog grada bili su nepravilne četvorougaone osnove. Severno i zapadno od grada nalazile su se nekropole, a severoistočno kastrum kvadratne osnove. Osnivanje grada vezuje se za Trajanovu vladavinu (98–118). početno manje rudarsko naselje preraslo je u grad sa statusom rimskog municipija. Ulpijana je rano postala sedište episkopije. Posle Justinijanove obnove sredinom VI veka grad je nazvan Iustiniana Secunda. Grad je potpuno razrušen u vreme avaro–slovenskih napada krajem VI i početkom VII veka.
Sondažnim arheološkim iskopavanjima, započetim 1953. godine, koja su pratili konzervatorski radovi, otkriveni su jednobrodna bazilika sa kriptom terme, deo hrama, memorija sa mermernim sarkofagom i ostaci podnog mozaika sa donatorskim natpisom.