Ћирилица     English   
BAZA NEPOKRETNIH KULTURNIH DOBARA
Naziv: Ostaci srednjovekovnog grada Ras
Opština: Novi Pazar
Mesto: Bubregovići
Nadležnost: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture – Beograd
Teritorijalno nadležni zavod: Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo
Godina upisa na UNESCO-vu listu svetske baštine: 1979
Broj u centralnom registru: SK 534
Datum upisa u centralni registar: 28.06.1983
Rešenje/Odluka o proglašenju za NKD: Rešenje Zavoda za zaštitu i naučno proučavanje spomenika kulture NRS br. 140/47 od ?.08.1947. godine; Dopunsko rešenje Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture Beograd br.746/21 od 11.11.1971. godine.
Kategorija: Nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja
Vrsta: Spomenik kulture
Period izgradnje: prva polovina XII veka
Prikaži mapu

Srednjovekovni grad Ras nalazi se 11 km zapadno od Novog Pazara, kraj ušća Sebečevske reke u Rašku na brdu zvanom Gradina. Bedemi utvrđenja imaju nepravilnu izduženu osnovu, dužine 180 m i širine 20–60 m. Zidani su od lomljenog kamena i krečnog maltera, debljine od 1,60 do 2,10 m i visine do 7 m (na pristupačnim delovima). Bedemi su imali šetnu stazu sa zupcima. Glavna kula, polukružne osnove,bila je na jugu na najpristupačnijem delu utvrđenja. Glavna gradska kapija je postavljena u okviru zapadnog bedema i branjena sa dve kule nejednakih dimenzija. Po nalazima vizantijskog novca grad je mogao nastati u vreme vladavine Jovana II Komnina (1118–1143). U prvoj polovini XII veka postao je glavno uporište srpske države i od tada nastaje potreba za izgradnjom novih objekata kao i za ojačanjem utvrđenja. Zazidana je zapadna kapija i otvorena nova pored glavne kule. Sve kule su ojačane. U severnom delu grada izgrađene su dve nove prostrane građevine, najverovatnije kao rezidencijalni blok. Uz ove prostorije bila je dozidana polukružna kula. U ovom delu grada dozidana je još jedna građevina kvadratne osnove (5,60x5,80 m) sa ukupanim podrumskim prostorom. Ostali objekti su građeni od drveta, najčešće pravougaonih osnova. Posle sistematskih arheoloških iskopavanja izvršena je konzervacija celog utvrđenja.