Ћирилица     English   
BAZA NEPOKRETNIH KULTURNIH DOBARA
Naziv: Lepenski Vir
Opština: Majdanpek
Mesto: Boljetin
Nadležnost: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture – Beograd
Teritorijalno nadležni zavod: Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš
Broj u centralnom registru: AN 45
Datum upisa u centralni registar: 20.12.1983
Rešenje/Odluka o proglašenju za NKD: Rešenje Republičkog zavods za zaštitu spomenika kulture Beograd br. 554/1 od 26.05.1966. god.; Dopunsko rešenje Republičkog zavods za zaštitu spomenika kulture Beograd br. 01-10/21 od 03.02.1971. god.
Kategorija: Nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja
Vrsta: Arheološko nalazište
Period izgradnje: 7000. - 6000. godina pre n.e.
Prikaži mapu

Arheološko nalazište Lepenski Vir nalazi se u Đerdapu (istočna Srbija), na niskoj dunavskoj terasi. Na ovoj kamenitoj obali otkrivena su objekti sakralne arhitekture i monumentalne skulpture od kamena iz vremena od 7000. do 6000. godina pre n. e.
Kuće i svetilišta imaju oblik zarubljenog kružnog isečka pod uglom od 30 do 60 stepeni. U unutrašnjosti je bio kultni prostor i prostor za stanovanje. Oko ognjišta bile su postavljene skulpture od velikih oblutaka krupnozrnog peščara koje prikazuju ljudsku figuru na kojoj je prvobitno oblikovana samo glava, ukrašena motivima koncentričnih krugova, spirale i osmice. U kasnijoj fazi, skulpture dobijaju oblik ljudske figure i postaju pravi idoli. Arheološkim istraživanjima (1965–1970.) otkriveno je 136 objekata. Kako ne bi bilo potopljeno puštanjem u rad hidroelektrane „Đerdap I”, naselje Lepenski Vir je premešteno na viši nivo.